Pazar Yeri Scripti Seçerken Çoğu Girişimcinin Atladığı Kontroller: Oyun Hesabı, Item ve E-pin İlan Sitesi Kurmadan Önce Bilmen Gerekenler

Çoğu kişi bir ilan scriptinin tek işinin ilanları listelemek olduğunu sanır: kategori, arama, ilan detayı, mesajlaşma, bitti. Ama oyun hesabı, item ve e-pin satılan bir sitede ilan sayfası işin en kolay kısmıdır. Asıl iş, para alıcıdan satıcıya geçerken arada ne olduğudur. Hesap geri alındığında, item teslim edilmediğinde ya da e-pin kodu çalışmadığında kimin haklı olduğuna karar veren bir mekanizma yoksa, sitenin büyüdükçe destek masan da aynı hızla büyür.

Bu yazıda bir pazar yeri scripti seçerken bakman gereken kriterleri, demoda neyi nasıl test edeceğini ve satın almadan önce satıcıya sorman gereken soruları bir kontrol listesi hâlinde topladım. Örnekleri epinsoft'un çok satıcılı pazar yeri yazılımı Pazarova üzerinden veriyorum, ama listeyi hangi yazılımı değerlendirirsen değerlendir kullanabilirsin. Tek satıcılı bir e-pin mağazası düşünüyorsan, yani ürünleri yalnızca sen satacaksan, kardeş ürün Pinova gibi bir epin scripti senin için daha doğru olabilir; aradaki farka da değineceğim.

İlan scripti ile pazar yeri scripti arasındaki fark neden önemli?

Klasik bir ilan scripti alıcı ile satıcıyı buluşturur ve işi orada bırakır; ödeme ve teslimat tarafların kendi aralarında olur. Emlak ya da ikinci el eşya için bu çoğu zaman yeterlidir. Oyun dünyasında ise ürün dijitaldir, teslimat anında doğrulanamaz ve geri alınabilir. Bir hesap bugün teslim edilip üç gün sonra eski sahibince geri alınabilir. Bu yüzden oyun hesabı satış scripti ya da item satış scripti ararken aslında aradığın şey, parayı tutan ve koşullara göre serbest bırakan bir pazar yeri scriptidir.

Bunu netleştirmek için kendine tek bir soru sor: Alıcı ödeme yaptığında para kimin kontrolünde? Cevap “satıcının” ise elindeki şey bir ilan panosudur; cevap “sistemin, belirli koşullar sağlanana kadar” ise bir pazar yeridir. Oyun ilan sitesi kurarken ikinci model neredeyse zorunludur.

Emanet sistemi yoksa uyuşmazlığı sen çözersin

Emanet sisteminde kontrol etmen gereken üç şey var: sürenin ürün türüne göre değişip değişmediği, sürenin ayarlanabilir olup olmadığı ve sürenin sonunda ne olduğu. Pazarova'da ödeme satıcıya hemen geçmez; otomatik teslimatlı ve e-pin ilanlarında varsayılan 1 gün, hesap gibi manuel teslimli ilanlarda varsayılan 3 gün bekler. Admin bu süreyi 0 ile 30 gün arasında ayarlayabilir. Alıcı onay verdiğinde ya da süre dolduğunda tutar satıcının cüzdanına çekilebilir bakiye olarak geçer.

Bunun yanında siparişin hangi aşamada olduğunun herkes tarafından görülebilmesi gerekir. Pazarova'da teslimat durumları “manuel teslim bekliyor”, “teslim edildi”, “alıcı onayladı” ve “uyuşmazlık” olarak izlenir. Uyuşmazlık açıldığında admin, ayrı bir panelde alıcıya iade etme ya da satıcıya serbest bırakma kararı verir ve kararına not ekler. Satıcı manuel teslimi süresinde yapmazsa sistem otomatik iade uygular. Örnek senaryo: bir alıcı item satın alıyor, satıcı iki gün boyunca cevap vermiyor. Emanetsiz bir sistemde bu, alıcıyla satıcı arasında bitmeyen bir mesajlaşma ve sonunda senin cebinden yapılan bir iade demektir. Otomatik iadeli bir sistemde ise sipariş kendiliğinden kapanır ve sen sadece raporda görürsün.

Komisyon modeli satıcıyı tutar ya da kaçırır

Pazar yerinin gelir kaynağı komisyondur, ama tek tip bir komisyon oranı büyük satıcıları zamanla rakip sitelere iter. Seçtiğin yazılımda kademeli komisyon olup olmadığına bak. Pazarova'da satıcı seviyeleri tanımlanabilir; örnek bir kurulumda Bronz %10, Gümüş %7, Altın %5 olur ve satıcı satış hacmi arttıkça otomatik olarak üst seviyeye geçer. Bu oranlar örnektir; kendi pazarına göre belirlersin. Önemli olan, satıcının “daha çok satarsam daha az öderim” diyebileceği bir yolun olmasıdır.

Komisyonun yanında bakiye yapısını da kontrol et. Satıcının kazandığı para ile sitede harcayabileceği para aynı havuzda tutulursa muhasebe karışır. Pazarova'da çift bakiye vardır: harcanabilir bakiye ve çekilebilir bakiye ayrı tutulur. Aşağıdaki tablo, değerlendirdiğin yazılımları yan yana koyarken kullanabileceğin temel karşılaştırma eksenlerini gösteriyor.

Satıcıya araç vermeyen pazar yeri büyümez

Pazar yerinin asıl müşterisi satıcıdır; alıcıyı satıcılar getirir. Bu yüzden demoda satıcı panelini en az admin paneli kadar dikkatli incele. Kontrol etmen gerekenler: satıcının kendi kampanyasını yapabilmesi (Pazarova'da satıcı kuponları yalnızca o satıcının ürünlerinde indirim uygular), satıcının kârını görebilmesi (maliyet ve kâr takibi sadece satıcıya ve admine görünür), satıcının kendi vitrini (mağazalar sayfası, puan ve yorumlar) ve görünürlük satın alabilmesi (ilan öne çıkarma).

Büyük satıcılar için entegrasyon da belirleyicidir. Stokunu başka sistemlerde tutan bir satıcı her siparişi elle takip etmek istemez. Pazarova'da satıcılar kendi ürün, sipariş ve bakiye verilerine REST API ile erişir; order.paid, order.delivered, order.confirmed, order.disputed ve order.refunded olaylarında imzalı webhook bildirimleri alır. İmzalı olması, bildirimin gerçekten senin sitenden geldiğinin doğrulanabilmesi demektir. Ayrıca kalite kontrolü için ilan onay modunu ara: admin bu modu açtığında ilanlar incelendikten sonra yayına girer. Başlangıç döneminde, satıcı kitlesini tanımadığın aylarda bu özellik çok iş görür.

Kaynak, lisans ve sunucu: kontrol kimde?

Hazır kiralık bir platformla kendi sunucuna kurulan lisanslı bir yazılım arasındaki fark, uzun vadede verinin ve kararların kimde olduğudur. Pazarova lisanslıdır, senin sunucuna kurulur ve 1 domain için 1 lisans geçerlidir. Bu, kullanıcı verilerinin ve sipariş geçmişinin senin altyapında durması anlamına gelir. Satın almadan önce yazılım sağlayıcısına şunları sor: lisans hangi alan adına bağlanıyor, güncellemeler nasıl dağıtılıyor, kurulum desteği var mı ve ödeme altyapısı olarak hangi yöntemler destekleniyor. Özellikler hakkında ayrıntılı bilgiyi özellikler, lisans seçeneklerini fiyat bölümünde bulabilirsin.

Burada model seçimi de devreye girer. Ürünleri yalnızca sen satacaksan bir e-pin satış yazılımı, yani Pinova gibi tek satıcılı bir mağaza yeterlidir ve daha az moderasyon gerektirir. Üyelerin kendi oyun hesabı, item, oyun parası ve e-pin ilanlarını yayınlamasını ve senin komisyon almanı istiyorsan çok satıcılı bir pazaryeri scripti gerekir. Ayrıca hesap ilanlarına izin vereceğin oyunların kullanım koşullarını değerlendirip kategori politikanı belirlemek yazılımın değil, işletmeci olarak senin sorumluluğundadır.

Kontrol listesi: Satın almadan önce demoda neyi test etmelisin?

Aşağıdaki listeyi demoda tek tek işaretle. Her madde için “gördüm ve denedim” diyebilmelisin; satış sayfasında yazması yeterli değil. Bir maddeyi demoda deneyemiyorsan, sağlayıcıdan o akışı ekran paylaşımıyla göstermesini iste.

Doğru yazılımı seçmenin kısa yolu, satış sayfasını değil akışı test etmektir: bir sipariş ver, teslim etme, uyuşmazlık aç ve kararı ver. Bu dört adımı kendi gözünle görmek için Pazarova'yı canlı demo